Komisja Europejska ogłosiła w zeszłym tygodniu długo oczekiwany Pakiet Energetyczny dla Obywateli. To drugi, po pakiecie „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”, zestaw propozycji legislacyjnych, których celem jest zwiększenie zaangażowania obywateli w transformację energetyczną, a także zapewnienie, by był to proces sprawiedliwy i inkluzywny.
Aby realnie móc osiągnąć neutralność klimatyczną w 2050 roku Unia Europejska musi uczynić transformację energetyczną atrakcyjną i rzeczywiście przystępną cenowo dla wszystkich obywateli. Celem tych reform jest budowa prawdziwej Unii Energetycznej, zapewniającej konkurencyjność, bezpieczeństwo, dekarbonizację oraz sprawiedliwą transformację starego kontynentu. Pakiet Energetyczny dla Obywateli jest jednym z kluczowych jej elementów i opiera się następujących filarach, w ramach których określono konkretne działania oraz ich oczekiwane rezultaty:
1. OBNIŻENIE CEN ENERGII DLA GOSPODARSTW DOMOWYCH
Działanie 1: Obniżenie podatków i opłat za energię elektryczną dla gospodarstw domowych do minimalnego poziomu obowiązującego w Unii Europejskiej dzięki czemu rachunki obywateli mogłyby spaść o ok. 14 % (średnio ok. 200 EUR rocznie).
Działanie 2: Obniżenie lokalnym odbiorcom energii kosztów użytkowania sieci poprzez m.in. obniżenie taryf, co dzięki elastycznej lokalnej produkcji i zużyciu energii ma przełożyć się na mniejsze potrzeby inwestycyjne w zakresie modernizacji i rozwoju sieci.
Działanie 3: Zwiększenie dostępu do czystych i innowacyjnych technologii produkcji i zarządzania energią ma poprawić efektywność energetyczną budynków i tym samym obniżyć rachunki za energię.
Działanie 4: Umożliwienie konsumentom łatwego porównania ofert dostawców energii i szybkiej zmiany w przypadku znalezienia tańszej opcji, nawet w ciągu 24h, może potencjalnie pozwolić zaoszczędzić gospodarstwu domowemu nawet 150 EUR rocznie.
2. OCHRONA I WZMOCNIENIE ROLI KONSUMENTÓW NA RYNKU ENERGETYCZNYM
Działanie 5: 10-krotne zwiększenie produkcji energii z OZE w ramach energetyki obywatelskiej do 2030 r. ma zaowocować zaangażowaniem w transformację energetyczną 25-30 mln gospodarstw domowych, co pozwoli każdemu z nich zaoszczędzić rocznie niemal 500 EUR, a w przypadku udziału w społeczności energetycznych nawet 1000 EUR!
Działanie 6: Umożliwienie obywatelom korzystania z elastycznych umów detalicznych i inteligentnych urządzeń optymalizujących zużycie energii, czego rezultatem mają być niższe o nawet 40% rachunki za energię.
Działanie 7: Wzmocnienie zaufania wśród konsumentów oraz zwalczanie agresywnego i wprowadzającego w błąd (tele)marketingu, a także zwiększenie przejrzystości na rynku energetycznym, a co za tym idzie konkurencyjne ceny i poprawa efektywności usług.
3. WALKA Z UBÓSTWEM ENERGETYCZNYM
Działanie 8: Wsparcie władz krajowych i lokalnych w podejmowaniu konkretnych działań mających na celu zmniejszenie liczby osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz ochronę konsumentów wrażliwych.
Działanie 9: Ochrona obywateli znajdujących się w trudnej sytuacji przed odłączeniem od dostaw energii. Wprowadzenie systemu wczesnego ostrzegania i zarządzania zadłużeniem. Wpływ Pakietu Energetycznego dla Obywateli będzie w dużej mierze zależeć od sposobu wdrożenia obowiązującego prawodawstwa unijnego przez państwa członkowskie, z uwzględnieniem ich konkretnych priorytetów, systemów administracyjnych oraz dostępnych środków finansowych. Inicjatywa obejmie całą Unię, a Komisja Europejska oczekuje, że dzięki Pakietowi miliony konsumentów skorzysta na sprawniejszym wdrażaniu przepisów oraz lepszym dostępie do informacji. Pozwoli im to zrozumieć swoje prawa, aktywnie uczestniczyć w rynku energii – również jako prosumenci – oraz angażować się w działalność społeczności energetycznych. Wdrażaniu Pakietu towarzyszyć będzie zakrojona na szeroką skalę kampania informacyjna, mająca na celu podnoszenie wiedzy na temat jego celów oraz wspieranie bardziej inkluzywnej i sprawiedliwej transformacji energetycznej.